Νίκος Ξυλούρης

Ο Νίκος Ξυλούρης είναι σίγουρα μια από τις σπουδαιότερες φωνές της σύγχρονης Ελλάδας. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό που τον κάνει τόσο σημαντικό ως καλλιτέχνη και ως άνθρωπο. Είναι η γενικότερη παρουσία του στα καλλιτεχνικά, κοινωνικά και πολιτικά πράγματα, σε ταραγμένες εποχές για τον τόπο μας.

Ο Νίκος Ξυλούρης γεννήθηκε στα Ανώγεια το 1936 και έφυγε πολύ νωρίς χτυπημένος από τον καρκίνο το 1980. Η οικογένεια του είχε μεγάλη μουσική παράδοση και παππούς του ήταν ο περίφημος λυράρης Καραμουζαντώνης. Ο πατέρας του Γιώργος Ξυλούρης ήταν εξαιρετικός χορευτής και τραγουδιστής, αλλά δεν ήθελε τα παιδιά του να ασχοληθούν με τη μουσική παρά να σπουδάσουν, γιατί μια καριέρα παραδοσιακού μουσικού εκείνη την εποχή δεν προαιώνιζε εύκολη ζωή. Όμως χάρη στο δάσκαλο του μικρού Νίκου που τον έπεισε, πήρε στο γιό του μια λύρα. Πολύ γρήγορα ο Νίκος Ξυλούρης έγινε γνωστός στην ευρύτερη περιοχή παίζοντας σε γλέντια και γάμους. Στα 17 του δούλεψε για πρώτη φορά στο Ηράκλειο, αλλά αντιμετώπισε πολλές δυσκολίες καθώς οι κάτοικοι στα αστικά κέντρα εκείνη την εποχή δεν διασκέδαζαν με την κρητική παραδοσιακή μουσική αλλά με ευρωπαικούς σκοπούς.

Σημαντικός σταθμός για τον Νίκο Ξυλούρη αλλά και για τη Κρητική μουσική είναι το πρώτο κρητικό κέντρο ο "Ερωτόκριτος" που ανοίγει στο Ηράκλειο το 1967. Σημαντικός σταθμός γιατί από εκείνη τη στιγμή η κρητική παραδοσιακή μουσική αρχίζει να γίνεται δημοφιλής όχι μόνο στους Κρητικούς που την είχαν κάπως στο περιθώριο, αλλά και σε όλους τους Έλληνες. Το 1969 ο Νίκος Ξυλούρης ανεβαίνει στην Αθήνα και ξεκινάει μια λαμπρή καριέρα τραγουδώντας όχι μόνο κρητικά αλλά και τους περισσότερους Έλληνες έντεχνους συνθέτες. Σταθμό για τα ελληνικά μουσικά πράγματα αποτέλεσε και ο δίσκος με τα ριζίτικα τραγούδια που βγήκε εν μέσω δικτατορίας και φλόγισε τις καρδίες όλων των Ελλήνων με τη μοναδική ερμηνεία του Ξυλούρη, όπως και η συμμετοχή του στη παράσταση "Το μεγάλο μας τσίρκο" που ανεβάσαν η Τζένη Καρέζη με το Κώστα Καζάκο στο θέατρο "Αθήναιον" το 1973. Οι ξεχωριστές ερμηνετικές δυνατότητες, το πάθος αλλά και η φυσική παρουσία του Νίκου Ξυλούρη απογείωσαν τη φήμη του και τον έκαναν αγαπητό σε ολόκληρη την οικουμένη. Σε όλα τα τραγούδια που ερμήνευσε έβαλε τη δική του ανεπανάληπτη σφραγίδα. Δυστυχώς ο Νίκος Ξυλούρης χάθηκε πολύ πρόωρα πάνω στη μεγάλη του ωριμότητα, ήταν μόλις 44 χρόνων. Όμως η φωνή του και τα τραγούδια του θα μας χαρίζουν πάντα το αυθεντικό, το καθάριο και το αληθινό.

ΝΙΚΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ - ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑ

1967 Η ΚΡΗΤΗ ΚΑΙ ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ
1969 ΧΡΟΝΙΚΟ
1970 ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ ΚΑΙ ΧΟΡΟΙ
1971 ΡΙΖΙΤΙΚΑ
1972 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ
1972 ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ
1972 ΔΙΟΝΥΣΕ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΜΑΣ
1973 ΠΕΡΗΦΑΝΗ ΡΑΤΣΑ
1973 Ο ΤΡΟΠΙΚΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΘΕΝΟΥ
1973 Ο ΞΥΛΟΥΡΗΣ ΤΡΑΓΟΥΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ
1973 Ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΑΓΑΠΑΝΘΟΥΣ
1974 ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ
1974 ΣΥΛΛΟΓΗ
1974 ΧΡΥΣΟΣ ΔΙΣΚΟΣ
1974 ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΜΑΣ ΤΣΙΡΚΟ
1975 ΤΑ ΠΟΥ ΘΥΜΟΥΜΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΩ
1975 ΚΑΠΝΙΣΜΕΝΟ ΤΣΟΥΚΑΛΙ
1975 ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ
1976 ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
1977 ΤΑ ΕΡΩΤΙΚΑ
1978 ΤΑ ΞΥΛΟΥΡΕΙΚΑ
1978 ΣΑΛΠΙΣΜΑ
1978 ΑΝΤΙΠΟΛΕΜΙΚΑ
1978 14 ΧΡΥΣΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΕΣ
1981 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΩΡΑ ΚΡΗΤΗ
1982 ΝΙΚΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ
1987 ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ
1990 Ο ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (1958-1968)
1995 ΤΟ ΠΟΡΤΡΑΙΤΟ ΤΗΣ ΜΙΝΟΣ-ΕΜΙ 13
1996 ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΞΥΛΟΥΡΗ 1962-65
1997 ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ
2000 ΠΑΛΗΚΑΡΙ ΑΠ' ΤΑ ΠΑΛΙΑ
2000 ΝΙΚΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ
2003 ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ

ΝΙΚΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ